B o e k h a n d e l

K i r c h n e r

- adres, info & contact
- nieuwsbrief & agenda
- zoekopties
Bookmark and Share

Kies een categorie:
of zoek op trefwoord of isbn :

1.5 Apocriefen NT

Attridge, H.W.
The Acts of Thomas
Early Christian Apocrypha Series, Polebridge Press, 2011, pap, 157p, € 21.90, 9781598150216
Bernhard, A.
Other Early Christian Gospels: A Critical Edition of the Surviving Greek Manuscripts
T&T Clark, 2007, pap, 158 pp, € 43.90, 9780567045683
Boer, Esther A. de
The Gospel of Mary: Listening to the Beloved Disciple
The success of Dan Brown's Da Vinci Code has raised new interest in Mary Magdalene and in the Gospel of Mary. Here, the author examines Mary Magdalene's influence on the beginnings of Christianity and asks what was her impact and her message? And furthermore, what became of her and her ideas? Esther de Boer studies the Gospel of Mary (the only Gospel to be named after a woman) to discover what it reveals about Mary Magdalene and to determine the origin of its portrayal. She argues that the Gospel of Mary is not a Gnostic writing but is more closely related to the writings of Philo, the letters of Paul and the Gospel of John. She demonstrates that esteem of Mary Magdalene did not just belong to the Gnostic tradition but to a broader Christian context. In order to determine this context, the study identifies the different portrayals of Mary Magdalene in the New Testament, analyses their concepts of discipleship and their views on women, and investigates their historical 'reality'. Esther de Boer concludes that the portrayal of Mary Magdalene in the Gospel of Mary is close to that in the Gospel of John, and investigates the possibility that she is concealed in the Johannine disciple loved by Jesus.
Continuum, 2005, pap, 248 pp, € 32.95, 9780826480019
Burke, T. ( cura et studio)
De Infantia Iesu Evangelium Thomae Graece
by order
Corpus Christianorum Series Apocryphorum CCSA 17, Brepols, 2011, geb, 593 pp pp, € 387.50, 9782503534190
Cameron, Ron
Sayings Traditions in the Apocryphon of James
The discovery and publication of the Apocryphon of James from Nag Hammadi has significantly expanded the spectrum of early Christian literature about Jesus. In this informative monograph, which has been out of print until now, Ron Cameron provides a form-critical analysis which aims to clarify the ways in which the sayings of Jesus were used and transformed in early Christian communities. By recognizing the importance of this particular document, scholars will no longer be able to regard the synoptic gospels of the New Testament as unique or sufficient for understanding the trajectory of the Jesus tradition. The "synoptic problem" must now be seen as a gospels problem.
Harvard Theological Studies, Harvard UP, 2004, pap, 145 pp, € 20.00, 9780674017894
Carlson, S.C.
The Gospel Hoax: Morton Smiths Invention of Secret Mark
Baylor UP, 2005, pap, 151 pp, € 24.95, 9781932792485
DeConick, April D.
De dertiende apostel: Wat het evangelie van Judas werkelijk zegt
Kok, 2008, geb, 219 pp, € 19.90, 9789043515085
DeConick, April D.
The Original Gospel of Thomas in Translation With a Commentary and New English Translation of the Complete Gospel
An enigmatic collection of 114 sayings of Jesus, the 'Gospel of Thomas' was discovered in the sands of Nag Hammadi, Egypt, in the 1940's. Here, April DeConick provides a new English translation of the entire Gospel of Thomas, which includes the original 'kernel' of the Gospel and all the sayings. Whilst most other translations are of the Coptic text with only occasional reference to the Greek fragment variants, this translation integrates the Greek and offers new solutions to complete the lacunae. A unique feature of this book is that translations to the parallels of the Gospel are also included. Since its discovery, scholars and the public alike have been intrigued to know what the Gospel says and what light it sheds on the formation of early Christianity.

In 'Recovering the Original Gospel of Thomas' April DeConick argued that the gospel was a 'rolling corpus' a book of sayings that grew over time, beginning as a simple written gospel containing oracles of the prophet Jesus. As the community faced various crises and constituency changes, including the delay of the Eschaton and the need to accommodate Gentiles within the group, its traditions were reinterpreted and the sayings in their gospel updated, accommodating the present experiences of the community.

This volume was originally published in hardback as volume 287 in the Journal for the Study of the New Testament Supplement series and is part of the Early Christianity in Context subseries.

T&T Clark, 2007, pap, 359 pp, € 59.50, 9780567042927
DeConick, April D.
The Thirteenth Apostle. What the Gospel of Judas Really Says
Continuum, 2009, pap, € 18.90, 9781847065681
DeConick, April D.
The Thirteenth Apostle. What the Gospel of Judas Really Says
Continuum, 2007, geb, 160 pp, € 26.50, 9780826499646
Ehrman, B. D. & Z. Plese
The Apocryphal Gospels. Texts and Translations
In The Apocryphal Gospels, Ehrman and Plese present a rare compilation of over 40 ancient gospel texts and textual fragments that do not appear in the New Testament. This essential collection contains Gospels describing Jesus's infancy, ministry, Passion, and resurrection, as well as the most controversial manuscript discoveries of modern times, including the most significant Gospel discovered in the 20th century-the Gospel of Thomas-and the most recently discovered Gospel, the Gospel of Judas Iscariot. For the first time ever, these sacred manuscripts are featured in the original Greek, Latin, and Coptic languages, accompanied by fresh English translations that appear next to the original texts, allowing for easy line by line comparison. Also, each translation begins with a thoughtful examination of key historical, literary, and textual issues that places each Gospel in its proper context
Oxford UP, 2011, geb, 611 pp, € 33.50, 9780199732104
Elliott, J.K.
The Apocryphal Jesus: Legends of the Early Church
Oxford UP, 2008, pap, 220 pp, € 22.50, 9780199544028
Foster, Paul
The Apocryphal Gospels
This Very Short Introduction offers a clear, accessible, and concise account of the apocryphal gospels - exploring their origins, their discovery, and discussing how the various texts have been interpreted both by the Church and beyond.

Looking at texts from the Gospels from Nag Hammadi to the Dialogues with the Risen Saviour, Paul Foster shows how the apocryphal gospels reflect the diversity that existed within early Christianity, and examines the extent to which they can be used to reconstruct an accurate portrait of the historical Jesus. Including discussions of controversies and case-studies such as the alleged hoax surrounding the discovery of Secret Mark, Foster concludes that the non-canonical texts, considered in the correct context, offer us an important window on the vibrant and multi-faceted face of early Christianity.

A Very Short Introduction, Oxford UP, 2009, pap, 152 pp, € 12.00, 9780199236947
Gathercole, S.
The Gospel of Judas
by order
Oxford UP, 2007, geb, 199 pp, € 31.00, 9780199225842
Hennecke, Edgar
Die verborgenen Akten der ersten Christen
Marixverlag, 2006, geb, 320 pp, € 16.50, 9783865391063
Horton, Charles (ed)
The Earliest Gospels The Origins and Transmission of the Earliest Christian Gospels; The Contribution of the Chester Beatty Gospel Codex P45
Journal for the Study of the New Testament Supplement Series, 258, T&T Clark International, 2004, geb, 180 pp, € 95.00, 9780567083890
Jeffery, P.
The Secret Gospel of Mark Unveiled
Yale UP, 2007, geb, 352pp, € 42.75, 9780300117608
Kasser, R., M. Meyer en G. Wurst (eds)
The Gospel of Judas from Codex Tchacos
Provides the complete text of the long-lost Gospel of Judas, found nearly thirty years ago in Egypt, along with interpretive commentary and annotations, in a study of the disciple, his writings, and their significance
National Geographic Books, 2006, geb, 350 pp, € 23.95, 9781426200427
Klauck, H.
The Apocryphal Acts of the Apostles. An Introduction
Baylor UP, 2008, pap, 288 pp, € 31.50, 9781602581593
Klauck, H.-J.
Apocryphal Gospels. An Introduction
T & T Clark, 2003, pap, 236pp, € 33.40, 056708390x
Lake, K.
Gospel Texts and the Acts of Saint Thomas from Mount Athos
Analecta Gorgiana 5, Gorgias Press, 2007, pap, 184 pp, € 41.50, 9781593334734
Lapham, Canon Fred
An Introduction to the New Testament Apocrypha
by order / te bestellen
T&T Clark, 2003, pap, 200pp, € 25.50, 0826469795
Leloup, Jean-Yves
The Gospel of Mary Magdalene. Translation from the Coptic and Commentary by Jean-Yves Leloup
Restores to the forefront of the Christian tradition the importance of the divine feminine:
- The first complete English-language translation of the original Coptic Gospel of Mary, with line-by-line commentary
- Reveals the eminence of the divine feminine in Christian thought
- Offers a new perspective on the life of one of the most controversial figures in the Western spiritual tradition

Perhaps no figure in biblical scholarship has been the subject of more controversy and debate than Mary Magdalene. Also known as Miriam of Magdala, Mary Magdalene was considered by the apostle John to be the founder of Christianity because she was the first witness to the Resurrection. In most theological studies she has been depicted as a reformed prostitute, the redeemed sinner who exemplifies Christ's mercy. Today's reader can ponder her role in the gospels of Philip, Thomas, Peter, and Bartholomew--the collection of what have come to be known as the Gnostic gospels rejected by the early Christian church. Mary's own gospel is among these, but until now it has remained unknown to the public at large.

Orthodox theologian Jean-Yves Leloup's translation of the Gospel of Mary from the Coptic and his thorough and profound commentary on this text are presented here for the first time in English. The gospel text and the spiritual exegesis of Leloup together reveal unique teachings that emphasize the eminence of the divine feminine and an abiding love of nature over the dualistic and ascetic interpretations of Christianity presented elsewhere. What emerges from this important source text and commentary is a renewal of the sacred feminine in the Western spiritual tradition and a new vision for Christian thought and faith throughout the world.

Inner Traditions, 2002, pap, 178 pp, € 16.95, 9780892819119
Leloup, J.-Y.
The Gospel of Thomas. The Gnostic Wisdom of Jesus
One of the cache of codices and manuscripts discovered in Nag Hammadi, THE GOSPEL OF THOMAS, unlike the canonical gospels, does not contain a narrative recording Christ's life and prophecies. Instead it is a collection of his teachings: in fact what he actually said. These 114 logia or sayings were collected by Judas Didymus Thomas, whom some claim to be Jesus's closest disciple. No sooner was this gospel uncovered from the sands of Upper Egypt than scholars and theologians began to bury it anew in a host of conflicting interpretations and polemics. While some say it is a hodgepodge from the canonical gospels, for others it is the source text from which all the gospel writers drew their material and inspiration. In this new translation of THE GOSPEL OF THOMAS, Jean-Yves Leloup shows that the Jesus recorded by the infinitely sceptical and infinitely believing Thomas has much in common with Gnostics of non-dualistic schools. Like them Jesus preaches the coming of a new man, the genesis of the man of knowledge. In this gospel Jesus describes a journey from limited to unlimited consciousness. The Jesus of Thomas invites us to drink deeply from the well of knowledge that lies within not so that we may become good Christians but so we may attain the self-knowledge that will make each of us too a Christ.
Inner Traditions, 2005, pap, 228 pp, € 16.95, 9781594770463
Lemm, R.
Maria: haar geheime evangelie
te bestellen
Aspekt, 2008, pap, 272 pp, € 18.95, 9789059113954
Levine, A.-J. (ed.)
A Feminist Companion to the New Testament Apocrypha
Feminist Companions to the New Testament and Early Christian Writings Series, 11, T & T Clark, 2006, pap, 292 pp, € 58.50, 9780826466885
Markschies, C. & J. Schroeter (Hg)
Antike christliche Apokryphen in deutscher Uebersetzung, Bnd 1: Evangelien und Verwandtes
7-e voellig neu bearbeitete Auflage der Hennecke/Schneemelcher, prijs onder voorbehoud: nog niet verschenen: dec 2009(tb)
Mohr, 2009, pap, ca 950 pp, € 57.50, 9783161499517
McDonald, L.M.
Forgotten Scriptures; The Selection and Rejection of Early Religious Writings
WJK, 2009, pap, 313pp, € 26.90, 9780664233570
Meyer, M. & J. Robinson (eds)
The Nag Hammadi Scriptures. The Definitive International Edition
HarperCollins, 2009, pap, 844 pp, € 31.95, 9780061626005
Moerland, Bram
Gnosis en Gnostiek. De bevrijding van de liefde
De vondst van oude gnostische teksten uit de begintijd van het christendom bracht een schokgolf teweeg. Ze waren in de vierde eeuw door de kerk verboden en hadden vernietigd moeten worden. Maar monniken van een klooster bij Nag Hammadi verstopten ze in een kruik en begroeven ze. Het duurde nog tot 1945 tot ze weer gevonden werden. Uit die teruggevonden teksten komen een heel andere Jezus en een heel andere visie op de mens tevoorschijn dan die we kennen uit het kerkelijke christendom. Jezus is daar geen wonderen doende god, maar een boodschapper die de mens oproept zichzelf te herinneren: 'Mens sta op en herinner jezelf'. Kern van de gnostische zienswijze is dat in elk mens een innerlijk weten van liefde woont, de gnosis. Maar die gnosis kan verduisterd raken. De gnostiek als spirituele traditie biedt de mens een weg naar de bevrijding van de liefde in hemzelf.

Met zijn heldere en toegankelijke manier van schrijven maakt Bram Moerland de betekenis van deze teksten stap voor stap duidelijk. Hij plaatst ze ook in hun historische context, wat hun grote belang nog extra benadrukt. Hij laat ook zien waarom deze teksten voor veel hedendaagse christenen, die zich niet meer thuis voelen bij oude dogma's, een bevrijdend perspectief bieden.

Bram Moerland was docent filosofie aan de School voor Journalistiek in Utrecht. Met zijn ontdekking van de katharen begon voor hem een historische, en steeds persoonlijker wordende speurtocht naar de verborgen spirituele traditie van de gnosis.

AnkhHermes, 2014, pap, 200 pp, € 20.00, 9789020210798
Moerland, Bram
Het Evangelie van Thomas. Het weten van een ongelovige
Het Thomas-evangelie is een van de teksten die werden teruggevonden in 1945 bij Nag Hammadi. Anders dan de evangelien uit het Nieuwe Testament bevat het Thomas-evangelie geen levensgeschiedenis van Jezus. De tekst bestaat uit 114 losse uitspraken van Jezus, zogenoemde logions. Veel van die logions zijn nogal duister. Ze zullen in de spirituele gemeenschap waarin Jezus sprak vast wel begrijpelijk zijn geweest, maar voor hedendaagse lezers is de betekenis niet altijd meteen duidelijk. Het is daarom belangrijk dat Bram Moerland nu een toelichting heeft geschreven die de tekst toegankelijk maakt voor een brede kring van beangstellenden. Hij is grondig te werk gegaan, maar verstaat tevens de kunst om zijn bevindingen in heldere taal te presenteren, waardoor de betekenis van het Thomas-evangelie op een aansprekende wijze wordt ontsloten.

Dit boek laat een verrassend andere visie zien op de historische betekenis van Jezus. Veel hedendaagse christenen en niet-christenen ervaren het Thomas-evangelie als een welkome bron van inspiratie, die het waard is opnieuw gehoord te worden.

Bram Moerland was docent filosofie aan de School voor Journalistiek in Utrecht. Met zijn ontdekking van de katharen begon voor hem een historische, en steeds persoonlijker wordende speurtocht naar de verborgen spirituele traditie van de gnosis.

AnkhHermes, 2014, pap, 196 pp, € 19.99, 9789020210774
Nienhuis, D.R.
Not by Paul Alone. The Formation of the Catholic Epistle Collection and the Christian Canon
Baylor UP, 2007, geb, 264 pp, € 38.95, 9781932792713
Nordsieck, R.
Das Thomas-Evangelium. A: Einleitung, B: Zur Frage des historischen Jesus, C: Kommentierung aller 114 Logien, D: Literatur
Neukirchener, 2004, pap, 401 pp, € 36.95, 9783788718671
Oussoren, Pieter, Renate Dekker (vert)
Gooische Bijbel. Henoch, Tomas, Judas. Maria Magdalena en vele andere apocriefen
De Gooische Bijbel bevat geschriften uit de bijbelse tijd die te wonderlijk of te onorthodox waren om geselecteerd te worden voor de Bijbel of de 'deuterocanonieke boeken bij het Oude Testament'. De vertaling is van Pieter Oussoren, in de stijl van de Naardense Bijbel: literair, dicht bij het origineel. De geschriften in De Gooische Bijbel liggen rondom de officiele canon, zoals Het Gooi de omgeving vormt van Naarden.

De Gooische Bijbel bestaat deels uit Geschriften bij het Oude Testament. Twee daarvan - Psalm 151 en Psalmen van Salomo - maakten in de eeuwen voor Christus wel deel uit van de Joodse canon (toentertijd de Septuaginta), maar zijn daaruit later verbannen. Verder is onder meer opgenomen een deel van het in Qumran teruggevonden boek Henoch, waaruit in het Nieuwe Testament driemaal wordt geciteerd.

Geschriften bij het Nieuwe Testament zijn er in menigte, in het Grieks, Koptisch en Latijn. De belangrijkste ervan zijn opgenomen in De Gooische Bijbel, waaronder de evangelien van resp. Maria Magdalena, Judas, Tomas en Filippus, de Handelingen van resp. Petrus, Johannes en Jakobus, en de Openbaring van Paulus.

Uitgebreide inleidingen bij De Gooische Bijbel zijn van de hand van de theologen Nico ter Linden en Auke Jelsma. De teksten zijn eerder verschenen als onderdeel van het boek 'Buiten de vesting' dat uitverkocht is.

Pieter Oussoren is emeritus predikant en vertaler van de Naardense Bijbel. Dr. Renate Dekker is koptoloog en egyptoloog.

Skandalon, 2017, pap, 347 pp, € 29.50, 9789492183477
Pagels, Elaine
Beyond Belief. The Secret Gospel of Thomas
The award-winning author of The Gnostic Gospels provides an intriguing analysis of the early origins of Christianity, based on the teachings from the Gnostic Gospel of Thomas, exploring the faith of the early Christians and offering revealing new interpretations of such topics as the creation of Eve, the virgin birth, and the nature of our relationship with God.
Vintage, 2004, pap, 257 pp, € 17.95, 9780375703164
Pagels, Elaine
The Gnostic Gospels
A study of the Gnostic texts, which describe the same people and events portrayed in the New Testament but from a different perspective, reveals why their suppression was essential to the development of the Christian church
Random House, 1989, pap, 184 pp, € 14.95, 9780679724537
Pagels, Elaine & Karen L. King
Reading Judas. The Gospel of Judas and the Shaping of Christianity
Viking Press, 2007, geb, 198 pp, € 24.00, 9780670038459
Patterson, S.J., H.-G. Bethge & J.M. Robinson
Fifth Gospel. The Gospel of Thomas Comes of Age. New Edition
The best text and the best translation are presented in this classic introductory book to the "Gospel of Thomas". In December 1945, at the base of cliffs that run along the Nile River near the modern-day town of Nag Hammadi, an Egyptian farmer discovered a sealed jar containing thirteen ancient Coptic codices. This discovery represented arguably the most significant manuscript discovery of the twentieth century for the study of the New Testament and Christian origins. Of all the texts found none has been more important than the "Gospel of Thomas" for our understanding of early Christianity. This classic book presents the best text and the best translation of Thomas in user-friendly form. Additional chapters provide a general introduction to the "Gospel of Thomas" and tell the fascinating story of that discovery itself by one who was directly involved in bringing this new Gospel to light. An annotated list 'for further reading' completes the volume. This new edition features updated material which takes account of recent research on the "Gospel of Thomas". The translation has been refined at points, and the bibliographical material updated.
T&T Clark, 1998/2011, pap, 129 pp, € 22.50, 9780567549068
Porter, S.E. & G.L. Heath
The Lost Gospel of Judas. Separating Fact from Fiction
Eerdmans, 2007, pap, 127 pp, € 16.50, 9780802824561
Quispel, Gilles
Het evangelie van Thomas. Uit het Koptisch vertaald en toegelicht door Gilles Quispel
Deze nieuwe editie van het Het Evangelie van Thomas uit het koptisch vertaald en toegelicht door Gilles Quispel bevat, naast een integrale vertaling uit het Koptisch van de 114 logoi of Spreuken van Jezus, ook een inleiding en commentaar op iedere logos. De tekst uit 140 n. Chr. berust op twee vroegere bronnen, een Alexandrijnse en een Judese. De laatste, van rond 40 n. Chr. en daarmee de oudst bekende christelijke bron, blijkt getrouwer de woorden van Jezus weer te geven dan de kerkelijke evangelien.

Quispel maakt de lezer duidelijk dat het Nieuwe Testament een zeer eenzijdig beeld schetst van het oerchristendom. Hij toont aan dat de Jezus van het Thomas Evangelie (ook wel het vijfde evangelie genoemd) een wijsheidsleraar was; de Jezus uit de kerkelijke evangelien - die aan het einde der tijden als Zoon des Mensen en rechter het Laatste Oordeel uitspreekt - is vreemd aan het Evangelie van Thomas. Het Evangelie van Thomas was een van de evangelien die circuleerden in de eerste eeuwen. Het werd pas in 1945 herontdekt tussen de codices van Nag Hammadi. Het werd geschreven in Edessa, een stad in Mesopotamie rond 140, maar is gebaseerd op twee vroegere bronnen, een Alexandrijnse en een Judeese. Deze laatste kan gedateerd worden ron het jaar 40, en is daarmee de vroegst bekende christelijke bron, ouder dan de zg. Q-bron, waaruit de evangelien van Matheus en Lucas putten. Deze Judeese bron geeft vaak een getrouwere weergave van de woorden eens door Jezus gesproken dan de canonieke evangelien.

Pimander Texts and Studies published by the Bibliotheca Philosophica Hermetica 10, In de Pelikaan, 2004, geb, 380 pp, € 32.50, 9789071608179
Robinson, J.M.
The Nag Hammadi Library in English, 4-th rev.ed. The definitive new translation of the Gnostic Scriptures, in 1 volume
Brill, 1996, geb, 549 pp, € 21.00, 9004088563
Robinson, J.M. (ed)
The Nag Hammadi Library. The definitive translation of the gnostic scriptures complete in 1 volume, 3-th ed
Harper One, 1990, pap, 549 pp, € 21.50, 9780060669355
Roukema, Riemer (ed)
Het evangelie van Thomas
Met de Koptische en Griekse teksten, vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Riemer Roukema

Het Evangelie van Thomas is in 1945 in Egypte teruggevonden en geeft een visie op Jezus die regelmatig afwijkt van de bijbelse evangelien. Jezus wordt erin voorgesteld als een leraar van geheime kennis die leidt tot zelfkennis en geestelijke verlossing. Dit evangelie bevat geen doorlopend verhaal, ook geen wonderverhalen, en het rept evenmin van Jezus' geboorte, dood en opstanding. In plaats daarvan telt het 114 spreuken, gelijkenissen en gesprekken waarin Jezus aan het woord is. Beter nog is het te zeggen dat die woorden aan hem zijn toegeschreven, want het is duidelijk dat Jezus ze niet allemaal zo kan hebben gezegd als ze nu staan opgetekend.
Het betekent dat dit evangelie een beeld van Jezus geeft dat gold voor een bepaalde categorie christenen uit de begintijd van het christendom. Meestal worden zij in verband gebracht met de gnostici van die tijd. In deze uitgave wordt, na een inleiding, een vertaling van dit evangelie gegeven. Bovendien worden de Koptische en Griekse teksten, waarin dit evangelie is overgeleverd, afgedrukt.

Ad Fontes, 2, Meinema, 2005, pap, 96 pp, € 14.99, 9789021140650
Schaberg, Jane
The Ressurection of Mary Magdalene. Legends, Apocrypha, and the Christian Testament
The controversy surrounding Dan Brown's novel The Da Vinci Code has intensified interest in Mary Magdalene and Jane Schaberg provides an authoritative source for a deeper understanding and re-assessment of this popular figure. Within a progressive feminist framework, The Resurrection of Mary Magdalene approaches Christian Testament sources through analysis of legend, archaeology, and gnostic/apocryphal traditions. This is the story of the suppression and distortion of a powerful woman leader - Schaberg presents Mary Magdalene as successor to Jesus in a challenging alternative to the Petrine primacy.
Continuum, 2004, pap, 379 pp, € 49.95, 9780826416452
Schenke, H.-M., H.-G. Bethge, U.U. Kaiser (eds)
Nag Hammadi Deutsch
op bestelling / by order
Walter de Gruyter, 2007, pap, 578 pp, € 44.50, 9783110181920
Schneemelcher, W. (ed.)
New Testament Apochrypha, Vol 2: Writings related to the Apostles; Apocalypses and Related Subjects, rev. ed.
Westminster John Knox Press, 1992/2003, pap, 771 pp, € 61.95, 9780664227227
Schneemelcher, W. (ed)
New Testament Apochrypha, Vol 1: Gospels and Related Writings, rev. ed.
Westminster John Knox Press, 1990/2003, pap, 560 pp, € 56.00, 9780664227210
Slavenburg, Jacob
De vrouw die Jezus liefhad: Maria Magdalena - het ontkende mysterie
Maria Magdalena was geen prostituee. Integendeel, ze was een ingewijde, een 'vrouw die het Al kent', zoals pas ontdekte bronnen over haar verhalen. Ze onderwees als apostola apostolorum (apostel der apostelen) de mannelijke apostelen, haar broeders. En ze was de geliefde van Jezus.

Veel is er over haar geromantiseerd. In de Bijbel is ze bijkans weggeschreven en in de kerkelijke traditie tot zondares gemaakt. Recentelijk ontdekte bronnen geven een totaal ander beeld.

Cultuurhistoricus Jacob Slavenburg neemt de lezer op meeslepende wijze mee op zijn zoektocht naar de ware Maria Magdalena. In dit boek laat hij ook zien dat Maria Magdalena niet de eerste vrouw is in de geschiedenis van het jodendom en christendom die `weggeschreven' is. Het vrouwelijke is lange tijd door veel religies als bedreigend gezien, verdacht gemaakt en weggedrukt. Een eerherstel van Maria Magdalena opent ook wegen naar een bevrijdende integratie tussen het mannelijke en vrouwelijke.

Walburg Pers, 2006, pap, 159 pp, € 19.95, 9789057303968
Slavenburg, Jacob
Het graf van Jezus: Het mysterie van de tombe van Jezus, Maria Magdalena en Judas
In 1980 wordt in Jeruzalem een graftombe gevonden met beenderenkistjes uit de eerste eeuw van onze jaartelling. Het graf blijkt geheel intact en van de inscripties die zes van de tien kistjes dragen wordt vastgesteld dat ze authentiek zijn. Pas 15 jaar later bemerken programmamakers van de BBC bij toeval dat de namen in de inscripties een wonderlijke combinatie vormen. 'Jezus zoon van Jozef, Maria, Mariamme de lerares, Jozef, Mattheus en Judas zoon van Jezus'. Deze ontdekking haalt in 1996 de pers, maar daarna wordt het weer stil. De recente ontdekking van een ander beenderenkistje stimuleert verder onderzoek naar het familiegraf. Discovery Channel zendt een documentaire van James Cameron uit over de vondst, maar de theologische wereld blijkt sceptisch. De gevonden namen waren in de tijd van Jezus zeer gebruikelijk. Aan de unieke combinatie wordt voorbijgegaan. Wat kan men anders? De gedachte overwegen dat Jezus niet in het lichaam opgestaan is? Dat Jezus getrouwd was met Mariamme (Magdalena) en dat ze samen een kind hadden? Inmiddels heeft DNA-onderzoek plaatsgevonden, hebben wiskundigen een kansberekening gemaakt en wordt uit steeds meer details duidelijk dat naar alle waarschijnlijkheid na tweeduizend jaar het graf van Jezus en zijn naaste familie teruggevonden is.
Walburg Pers, 2007, pap, 159 pp, € 19.95, 9789057305146
Slavenburg, Jacob
Het Thomas-evangelie. Tekst en toelichting
Het Evangelie van Thomas bevat 114 uitspraken van Jezus. Deels bekende, deels tot voor kort onbekende. Het evangelie werd teruggevonden tussen andere oude teksten in een kruik bij Nag Hammadi in 1945. Het werd op slag het meest beroemde geschrift uit de spectaculaire handschriftenvondst. Steeds meer wetenschappers plaatsen de oudste laag van dit bijzondere evangelie vrij kort na de dood van Jezus. Dat wil zeggen dat het daarmee het oudste op schrift gestelde evangelie zou zijn en, met de brieven van Paulus, tot de allervroegste christelijke geschriften zou behoren. Belangrijker nog dan de datering is de inhoud. Het bestaat louter uit logia, uitspraken van Jezus. Theologie is er nauwelijks of niet in te vinden en over kruis en opstanding wordt niet gesproken. De uitspraken van Jezus zijn sterk gericht op de weg die de mens mag gaan om tot een 'nieuwe mens' te worden. In die zin hebben ze in twintig eeuwen nauwelijks iets aan kracht en betekenis ingeboet.
Ankh-Hermes, 2001, pap, 122 pp, € 9.99, 9789020213836
Slavenburg, Jacob, John van Schaik
Een sleutel tot gnosis, inzicht in de betekenis van de Nag Hammadi-vondst voor de mens van nu
Met het gereedkomen van de integrale Nederlandse vertaling van de Nag Hammadi-geschriften groeit ook de behoefte aan meer inzicht in deze inspirerende teksten. Jacob Slavenburg, een van de vertalers van deze geschriften en auteur van vele boeken over dit onderwerp, gaat in deze uitgave dieper in op het wezen en de boeiende inhoud van deze geschriften. Ondanks de veelkleurigheid van de ruim veertig teksten is er toch een duidelijke lijn te bespeuren. Door deze lijn te volgen worden de teksten een stuk toegankelijker. Door hoofd- en bijzaken te scheiden, ontstaat er een helderder inzicht en komt de diepere betekenis bloot te liggen. De auteur werkt ter verduidelijking met diverse schema's en gebruikt tekstfragmenten om de achterliggende context aan te geven. Het boek is een schier onmisbare steun bij het lezen van de Nag Hammadi-geschriften. Daarnaast is het zeer lezenswaard voor allen die geinteresseerd zijn in de binnenkant van de gnosis. Zo gaat Slavenburg diep in op het godsbegrip in de westerse cultuur, op de functie van zelfkennis, op de samenhang tussem persoonlijkheid en individualiteit en de verbinding met het diepere Zelf. Ook staat hij stil bij het wankele evenwicht tussen geest en materie en de plaats van de ziel daartussen. Velen zullen er een antwoord in vinden op zingevingsvragen van deze tijd. Want gnosis blijkt actueler dan ooit.
Ankh Hermes, 1997, pap, € 12.99, 9789020281125
Slavenburg, Jacob, W. Glaudemans
De Nag Hammadi Geschriften
Ankh-Hermes, 2004, geb, 1201pp, € 65.00, 9789020219647
Stolp, Hans
Maria Magdalena of het lot van de vrouw
Ten Have, 2000, pap, 159 pp, € 13.95, 9789025951610
Terian, Abraham
The Armenian Gospel of the Infancy, with three early versions of the Protevangelium of James
The various versions of the Infancy Gospels illustrate how stories about the Virgin and Child lend themselves to be told and retold - much like the stories in the canonical Gospels. This first translation of the full text of the Armenian Gospel of the Infancy, itself derived from a sixth-century Syriac text that no longer exists, provides two variants of the famous narrative and several recensions or ancient editions. Stories about Jesus, many of them unique to this gospel, are included to show how he exercised his sovereign and divine will even as a child.

This edition also contains three early Armenian versions of the Protevangelium of James, which with other ancient sources dependent on it (like the Infancy Gospel of Thomas and the Gospel of Pseudo-Matthew) constitute the basic tradition in the formation of the later Infancy Gospels. These writings are our earliest sources about the parents of the Virgin Mary (Joachim and Anne) and her miraculous birth. They also form the basis for the dogma of her Immaculate Conception and perpetual virginity after the birth of Jesus, and lay the ground for certain of the Marian feasts celebrated since the fourth century. Terian's engaging introduction and annotation of the texts place this rare document clearly in its cultural and historical context and provide extensive references to the surrounding textual tradition. These extraordinary stories will appeal to all with an interest in the early church.

Oxford UP, 2008, geb, 188 pp, € 92.00, 9780199541560
Uro, R. (ed)
Thomas at the crossroads. Essays on the Gospel of Thomas
Studies of the New Testament and its World, T & T Clark, 1998, geb, 222 pp, € 40.00, 9780567086075
Walsh, Richard G.
Three Versions of Judas
The gospel character of Judas clearly indicates Christian myth making. As the insider become outsider he demarcates Christian boundaries and, therefore, helps define insider identity and locate evil. Three Versions of Judas explores the mythic work transpiring in the Judases of the gospels and of subsequent scholarly and artistic interpretation from the perspective of Jorge Luis Borges' Three Versions of Judas. In that short story, Borges creates a modern Gnostic, Nils Runeberg, who doubts the canonical story of Judas and, therefore, creates seriatim three alternative versions: a Judas who is the necessary, human complement to Christ's redemptive work, a Judas who denies himself the spirit for God's greater glory, and, finally, a Judas who is himself the incarnation. "Three Versions of Judas" finds three similar Judases in the gospels (and in subsequent interpretation).
Bibleworld Series, Acumen, 2010, pap, 224 pp, € 32.50, 9781845537029
Wright, T.
Jezus en het evangelie van Judas
De manuscripten die Stephen Emmel en Ludwig Koenen op 15 mei 1983 in een halfduister hotelkamertje in Geneve te zien krijgen, zijn van uitzonderlijk historisch belang. De documenten zijn bewaard in drie schoenendozen, verpakt in oude kranten.Onder de documenten bevindt zich het 'Evangelie van Judas', een oorspronkelijk tweede-eeuwse gnostische tekst over het leven van Jezus en zijn discipelen, met een hoofdrol voor Judas Iskariot. Opmerkelijk hierin is dat Judas niet wordt afgeschilderd als schurk of verrader, maar juist als een vroom en gelovig man, die tegen zijn wil deed wat Jezus van hem verlangde: hem verraden aan de Romeinen.

Internationaal erkend theoloog en historicus Tom Wright, die het manuscript een spectaculaire archeologische vondst noemt, onderzoekt in dit boek of dit evangelie de werkelijke feiten over Jezus en Judas presenteert. Hij bespreekt daartoe nauwkeurig de inhoud van het document en weegt de historische waarde ervan, en legt uit wat de gnostiek uit de tweede eeuw inhield. Steeds vergelijkt hij het Evangelie van Judas zorgvuldig met de evangelien van het Nieuwe Testament en andere vroege bronnen. Op heldere en indringende wijze weet hij duidelijk te maken dat de christenen uit de eerste eeuwen hun leven niet gaven omdat ze het evangelie van Judas (of Thomas) hadden gelezen, maar dat van Matteus, Marcus, Lucas en Johannes.

Dr. N.T. Wright is nieuwtestamenticus aan de Universiteit van Oxford en daarnaast bisschop van Durham. Hij heeft meer dan dertig boeken over het Nieuwe Testament op zijn naam staan.

Boekencentrum, 2007, pap, 110 pp, € 12.50, 9789023921967